หากวีเนียร์หลุดหรือแตก สิ่งที่ควรทำทันทีคือเก็บชิ้นส่วนที่หลุดไว้ หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารด้านที่มีปัญหา และโทรนัดคลินิกภายใน 24-48 ชั่วโมง เหตุการณ์นี้พบได้บ่อยกว่าที่คิด โดยเฉพาะในผู้ที่ใส่วีเนียร์มาหลายปีหรือมีพฤติกรรมกัดของแข็งโดยไม่รู้ตัว จึงไม่ใช่เรื่องที่ต้องตื่นตระหนกเกินไป แต่ก็ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นาน บทความนี้จะพาไปดูตั้งแต่สาเหตุที่ทำให้วีเนียร์หลุดหรือแตก ขั้นตอนรับมือทันทีทีละขั้น เกณฑ์แยกว่ากรณีไหน -รอได้- กรณีไหน -ต้องรีบด่วน- ไปจนถึงวิธีป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำอีก
วีเนียร์หลุดหรือแตกเกิดจากอะไร
สาเหตุจากพฤติกรรม
- กัดหรือเคี้ยวของแข็ง เช่น น้ำแข็ง ถั่ว กระดูกอ่อน หรือใช้ฟันเปิดขวด
- อุบัติเหตุ เช่น หกล้ม กีฬาปะทะ หรือของกระแทกใบหน้า
- นอนกัดฟันหรือขบเน้นฟันโดยไม่รู้ตัว ทำให้แรงกดสะสมที่วีเนียร์มากผิดปกติ
สาเหตุจากตัววัสดุและการยึดติด
- กาวยึดวีเนียร์เสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน โดยทั่วไปวีเนียร์มีอายุการใช้งานเฉลี่ย 10-15 ปี หากใกล้ครบกำหนดความเสี่ยงหลุดจะสูงขึ้น
- มีฟันผุเกิดขึ้นใต้วีเนียร์ ทำให้โครงสร้างเนื้อฟันแท้ที่รองรับวีเนียร์อ่อนแอลงและยึดเกาะได้ไม่แน่น
- การติดตั้งครั้งแรกที่ผิวสัมผัสไม่สมบูรณ์ ทำให้กาวยึดไม่แน่นเท่าที่ควรตั้งแต่ต้น
วีเนียร์หลุดหรือแตก ทำอย่างไรทันที (5 ขั้นตอน)
- ขั้นตอนที่ 1 เก็บชิ้นส่วนวีเนียร์ไว้ก่อน
เก็บชิ้นส่วนที่หลุดหรือแตกใส่ภาชนะสะอาด อย่าทิ้งไปแม้จะเป็นชิ้นเล็ก เพราะทันตแพทย์อาจนำกลับมาติดกลับได้หากสภาพวีเนียร์ยังสมบูรณ์ ล้างด้วยน้ำสะอาดเบา ๆ โดยไม่ต้องขัดถู - ขั้นตอนที่ 3 สังเกตอาการเจ็บหรือเสียวฟัน
อย่าใช้กาวติดฟันปลอมหรือกาวชนิดอื่นที่หาซื้อเองมาติดกลับ เพราะอาจทำให้ตำแหน่งเบี้ยว เนื้อฟันแท้เสียหายเพิ่ม หรือกาวที่ไม่เหมาะกับช่องปากก่อให้เกิดการระคายเคือง - ขั้นตอนที่ 4 หลีกเลี่ยงเคี้ยวอาหารด้านที่มีปัญหา
เปลี่ยนไปเคี้ยวอาหารด้านตรงข้าม และเลี่ยงอาหารแข็งหรือเหนียวชั่วคราว เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันแท้ที่ไม่มีวีเนียร์ปกป้องเกิดความเสียหายเพิ่มเติม - ขั้นตอนที่ 5 โทรนัดคลินิกทันที ไม่ต้องรอคิวปกติ
โทรแจ้งคลินิกทันตกรรมทันทีเพื่อขอนัดฉุกเฉินทันตกรรม ควรเข้าพบทันตแพทย์ภายใน 24-48 ชั่วโมงหลังเกิดเหตุ เพื่อลดความเสี่ยงที่เนื้อฟันแท้จะสัมผัสอากาศหรือแบคทีเรียนานเกินไป
วีเนียร์หลุดหรือแตก ถือเป็นเรื่องฉุกเฉินหรือไม่
| รอนัดปกติได้ | ต้องรีบไปด่วน |
| วีเนียร์หลุดแต่ไม่มีอาการเจ็บหรือเสียวฟัน | มีเลือดออกหรือปวดรุนแรง |
| บิ่นเล็กน้อยที่ไม่กระทบการเคี้ยวหรือความสวยงาม | เสียวฟันมากผิดปกติต่อเนื่องหลายวัน |
| ผิวสัมผัสยังเรียบ ไม่มีขอบคม | ขอบวีเนียร์ที่แตกมีความคมจนบาดกระพุ้งแก้มหรือลิ้น |
| ไม่เห็นเนื้อฟันแท้ด้านในชัดเจน | มองเห็นเนื้อฟันแท้ด้านในชัดเจนหรือมีรอยผุร่วมด้วย |
ทันตแพทย์จะแก้ปัญหานี้อย่างไร
เมื่อเข้าพบทันตแพทย์ การรักษาจะแบ่งออกเป็น 3 กรณีหลัก กรณีแรกคือวีเนียร์ยังอยู่ในสภาพดีไม่แตกร้าว ทันตแพทย์สามารถตรวจสอบผิวสัมผัสและติดกลับด้วยกาวยึดวีเนียร์เฉพาะทางได้ในครั้งเดียว ใช้เวลาไม่นาน กรณีที่สองคือวีเนียร์แตกหรือบิ่นจนไม่สามารถนำกลับมาใช้ได้ ต้องพิมพ์แบบฟันใหม่และรอผลิตวีเนียร์ชิ้นใหม่ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ และอาจต้องใส่วีเนียร์ชั่วคราวคลุมไว้ระหว่างรอ กรณีที่สามคือตรวจพบฟันผุใต้วีเนียร์ ซึ่งจำเป็นต้องรักษาฟันผุให้เรียบร้อยก่อน จึงจะสามารถทำวีเนียร์ใหม่ครอบทับได้อย่างปลอดภัย ทั้งนี้ทันตแพทย์จะประเมินก่อนว่าเหมาะกับการทำวีเนียร์แบบวัสดุใด อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน้า [全瓷贴面] และ [复合树脂贴面]
วิธีป้องกันไม่ให้วีเนียร์หลุดหรือแตกซ้ำ
- หลีกเลี่ยงการกัดของแข็ง เช่น น้ำแข็ง เปลือกถั่ว หรือใช้ฟันแทนกรรไกร
- ใส่ night guard หากมีพฤติกรรมนอนกัดฟันหรือขบฟันตอนหลับ
- ใส่ mouthguard ทุกครั้งที่เล่นกีฬาที่มีการปะทะ
- ดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างสม่ำเสมอ แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันถูกวิธี เพื่อลดความเสี่ยงฟันผุใต้วีเนียร์
- ตรวจเช็กสภาพวีเนียร์กับทันตแพทย์ปีละ 1-2 ครั้ง เพื่อดูสภาพกาวยึดและความแข็งแรงของโครงสร้าง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สรุป
วีเนียร์หลุดหรือแตกเป็นเหตุการณ์ที่พบได้ทั่วไปและสามารถแก้ไขได้ไม่ยาก หากรู้จักสังเกตอาการและรับมืออย่างถูกวิธีตั้งแต่ต้น สิ่งสำคัญคือเก็บชิ้นส่วนไว้ หลีกเลี่ยงการเคี้ยวด้านที่มีปัญหา และรีบนัดพบทันตแพทย์หากมีสัญญาณเตือน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายเพิ่มเติมกับเนื้อฟันแท้